DryHub Zero — GO EPI – Bezemisyjne suszenie usługowe zbóż z AI i paszportem partii

Informacje o operacji

Operacja w ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023–2027

Tytuł operacji: Utworzenie GO EPI „DryHub Zero" oraz opracowanie planu realizacji operacji: bezemisyjna (na miejscu) suszarnia usługowa zbóż zasilana energią elektryczną z sieci i turbiny wiatrowej, z AI sterowaniem procesu oraz systemem raportowania jakości partii (paszport partii).

Tytuł skrócony: Utworzenie GO EPI DryHub Zero i plan operacji: bezemisyjne suszenie usługowe z AI+wiatr.

Wartość całkowita operacji

49 500,00 zł

pomoc ryczałtowa — wsparcie przygotowawcze

Wkład Unii Europejskiej

27 225,00 zł

EFRROW — 55% przyznanej pomocy; krajowe środki publiczne: 22 275,00 zł (45%)

Cel operacji

Opracowanie planu operacji i przygotowanie do pilotażu bezemisyjnej usługi suszenia zbóż „odbiór–suszenie–zwrot", tak aby rolnicy — członkowie grupy mogli suszyć ziarno szybko i tanio, bezpiecznie je magazynować i sprzedawać w korzystniejszym terminie.

Działania

utworzenie Grupy Operacyjnej EPI (umowa konsorcjum),
spotkanie inicjacyjne i warsztat roboczy nad planem operacji,
opracowanie planu operacji z KPI,
pozyskanie opinii o innowacyjności od jednostki naukowej,
upowszechnianie: strona internetowa i KSOW+, współpraca z CDR i ODR.

Grupy docelowe

rolnicy — członkowie grupy operacyjnej,
małe i średnie gospodarstwa gmin Dębnica Kaszubska, Tuchomie i Brusy,
odbiorcy zbóż: młyny, paszarnie, punkty skupu,
doradztwo rolnicze i społeczności rolnicze zainteresowane replikacją modelu.

Efekty i rezultaty

utworzona EPI (8 podmiotów) z umową konsorcjum i harmonogramem,
plan operacji wdrożeniowej i pilotażu z KPI,
specyfikacja technologii DryHub Zero IR i metodyka walidacji jakości,
koncepcja integracji danych energii i strategii taryfowej,
standard paszportu partii oraz model organizacji usługi z analizą opłacalności.

Operacja pn. „Utworzenie GO EPI DryHub Zero i plan operacji: bezemisyjne suszenie usługowe z AI+wiatr" jest współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (interwencja I.13.5 Współpraca Grup Operacyjnych EPI — Wsparcie przygotowawcze). Dofinansowane przez Unię Europejską. Umowa o przyznaniu pomocy nr 00168.DOPI.65730.263.2026 z dnia 01.08.2026 r.

Dlaczego to robimy

W szczycie żniw ziarno jest mokre,
a kalendarz dyktuje cenę

Rolnicy z gmin Dębnica Kaszubska, Tuchomie i Brusy co roku stają przed tym samym wyborem: sprzedać wilgotne ziarno od razu — po cenie żniwnego dołka i z potrąceniami — albo ryzykować magazynowanie partii niedosuszonej.

Rynek i pogoda

Przymusowa sprzedaż

Lokalna dostępność mocy suszarniczych w oknie żniwnym jest krytycznie ograniczona. Sprzedaż tuż po zbiorze to systematyczna utrata marży, którą przechwytują kolejne ogniwa łańcucha.

Technologia i energia

Drogie, emisyjne suszenie

Dostępne w okolicy suszarnie wysokotemperaturowe pracują na oleju lub gazie. Proces jest energochłonny, zależny od cen paliw, a prowadzony bez ciągłego pomiaru nie ogranicza skutecznie ryzyka pleśni i mykotoksyn.

Dokumentacja

Brak dowodu jakości

Rolnik nie dysponuje zapisem przebiegu suszenia ani parametrów partii. Potrącenia ustala jednostronnie odbiorca, a spory rozliczeniowe są trudne do rozstrzygnięcia.

Kombajn zbożowy w chmurze pyłu podczas żniw o zmierzchu — Szczyt żniw: kilka dni decyduje o jakości całorocznej pracy.

Zbliżenie wilgotnego ziarna kukurydzy z widoczną kondensacją — Wilgotne ziarno: każdy dzień zwłoki zwiększa ryzyko strat magazynowych.

Planowane rozwiązanie

Jeden węzeł. Domknięta pętla.

Zakłada się utworzenie usługowego węzła suszenia w Kotowie: partia jest odbierana z gospodarstwa, mierzona, dosuszana elektrycznie z modułem podczerwieni pod kontrolą AI — i wraca do właściciela z paszportem. Węzeł nie prowadzi skupu: ziarno przez cały cykl pozostaje własnością rolnika.

Wiatr + sieć + taryfy. Turbina do 50 kW zasila suszarnię; algorytm planuje cykle w oknach najtańszej energii i najwyższej generacji OZE (opcjonalnie: magazyn energii).
Podczerwień zamiast wysokiej temperatury. Tryb niskotemperaturowy IR ma ograniczać uszkodzenia termiczne oraz ryzyko pleśni i mykotoksyn — walidacja wariantów: standard vs IR.
AI trzyma parametry. Sterownik dobiera nastawy na podstawie czujników temperatury, wilgotności względnej i wilgotności ziarna, minimalizując kWh/t przy zadanej wilgotności wyjściowej.
Zero skupu. Węzeł świadczy wyłącznie usługę — decyzje handlowe podejmuje rolnik, właściciel partii.

Model usługi (planowany pilotaż)

Odbiór — pomiar — suszenie — zwrot

Rezerwacja okna

Cyfrowa kolejka z priorytetami według wilgotności wejściowej: partie najbardziej zagrożone — najpierw.

Odbiór z gospodarstwa

Ciągnik siodłowy z naczepą odbiera mokrą partię — bez angażowania transportu rolnika.

Pomiar i suszenie

Parametry wejściowe trafiają do systemu; AI prowadzi proces (standard lub IR) do zadanej wilgotności.

Zwrot z paszportem

Partia wraca do właściciela z raportem przebiegu procesu — gotowa do bezpiecznego magazynowania i sprzedaży w wybranym terminie.

Ciągnik siodłowy z naczepą na polnej drodze o świcie — Usługa „od bramy do bramy": odbiór i zwrot partii po stronie węzła.

Elektryczna ładowarka teleskopowa zasypująca suszarnię wewnątrz hali — Transport wewnętrzny planowany jako elektryczny — spójnie z bezemisyjnym charakterem węzła.

Rdzeń innowacji

Proces widoczny w danych

Rdzeniem planowanego rozwiązania nie jest pojedyncze urządzenie, lecz integracja: suszenie elektryczne z IR, zasilanie hybrydowe, algorytm AI i paszport partii — w jednej usłudze.

Panel węzła — widok poglądowy (wartości przykładowe)

Zużycie energii

kWh/t · optymalizacja AI

Źródło zasilania

wiatr + sieć · praca w taryfach

Wilgotność partii

wej. → zad. · pomiar ciągły

Tryb procesu

standard / IR · walidacja wariantów

Paszport partii — dokument, który zostaje u rolnika

Każda obsłużona partia ma otrzymywać raport historii suszenia: wilgotność wejściową i wyjściową, profil temperatur, zużycie energii i udział OZE. Zakłada się, że udokumentowane parametry wzmocnią pozycję rolnika w rozmowach z młynami, paszarniami i punktami skupu — ograniczając pole do jednostronnych potrąceń i otwierając ofertę „partii z paszportem DryHub".

Próbka ziarna w metalowej czerpaczce na neutralnym tle — Parametry partii mierzone przy przyjęciu i przy zwrocie.

PASZPORT PARTIIwzór poglądowy

Gatunek: kukurydza
Masa partii: — t
Wilgotność wejściowa: — %
Wilgotność wyjściowa: parametr zadany
Energia: — kWh/t
Udział OZE: — %
Tryb: standard / IR
Właściciel partii: rolnik

Dokument towarzyszy partii przy zwrocie i sprzedaży. Format zostanie ustandaryzowany w planie operacji.

Ponad obecną praktykę

Co dziś oferuje rynek — i co planujemy zrobić inaczej

Obecna praktyka

suszarnie wysokotemperaturowe na olej lub gaz — energochłonne i emisyjne, bez warstwy danych,
suszenie przy punktach skupu powiązane z presją na natychmiastową sprzedaż,
sterowniki i wilgotnościomierze automatyzujące pojedyncze nastawy, bez optymalizacji energii,
instalacje OZE bez sprzężenia z harmonogramem energochłonnego procesu,
monitoring silosów pilnujący partii już złożonej — bez rozwiązania problemu dosuszenia,
brak dokumentacji przebiegu procesu dla właściciela partii.

Planowane rozwiązanie DryHub Zero IR

suszenie wyłącznie elektryczne z trybem niskotemperaturowym IR,
własna generacja wiatrowa + praca w taryfach (opcjonalnie magazyn energii),
AI minimalizujące kWh/t przy zadanej wilgotności wyjściowej,
czujniki w złożu i ciągły pomiar zamiast pracy „na wyczucie",
model usługowy bez skupu — partia zawsze własnością rolnika,
paszport partii dokumentujący cały proces.

Sonda pomiarowa zanurzona w złożu ziarna z punktem światła czujnika — Pomiar w złożu — technika wykraczająca poza dzisiejszą lokalną praktykę.

Ciepła poświata promienników podczerwieni nad warstwą ziarna — Niskotemperaturowe suszenie IR — kontrola procesu zamiast wysokiej temperatury.

Zestawienie opisuje założenia planowanego pilotażu. Ocena innowacyjności operacji będzie przedmiotem opinii jednostki naukowej.

Efekty ekonomiczne i jakościowe

Cele, które zamierzamy zmierzyć

Wartości docelowe mają charakter roboczy: baza zostanie zmierzona w sezonie 1 planowanego pilotażu, walidacja pośrednia nastąpi po pierwszym oknie żniwnym, a końcowa — po sezonie 2.

−15% i więcejjednostkowe zużycie energii suszenia (kWh/t·p.p.) w trybie sterowania AI/IR względem bazy

≥30%udział energii z własnej generacji wiatrowej w energii zużytej na suszenie (cel do potwierdzenia po analizie produktywności turbiny)

−25%czas realizacji usługi „odbiór–suszenie–zwrot" w sezonie 2 względem bazy

±0,5 p.p.powtarzalność wilgotności wyjściowej dla co najmniej 90% partii

≥95%partii z węzła magazynowanych bez strat jakościowych (pleśnie, zagrzanie)

−30%potrąceń jakościowych i reklamacji partii wysuszonych w węźle

+5% ceny nettodzięki bezpiecznemu przesunięciu terminu sprzedaży poza żniwny dołek cenowy

5 gatunkównowych pozycji ofertowych „partia z paszportem DryHub": kukurydza, jęczmień, groch, gryka, rzepak

Model współdzielonego węzła obniża próg wejścia: pojedyncze gospodarstwo — także małe i średnie — korzysta z usługi bez własnych inwestycji, wnosząc wyłącznie partie zbóż. Operacja wpisuje się w cele strategii „Od pola do stołu": ograniczenie emisji i strat, cyfryzację etapu pozbiorczego oraz bezpieczeństwo żywności i pasz.

Równa powierzchnia wysuszonego ziarna w magazynie — Efekt, na którym zależy wszystkim: partia bezpieczna w magazynie do dnia dobrej ceny.

Rzetelnie o ryzykach

Co może pójść nie tak — i jak się na to przygotowujemy

Ryzyko techniczne

Dokładność pomiarów i skuteczność trybu IR

Błędy integracji czujniki–sterownik–AI, niższa skuteczność IR dla wybranych gatunków, zmienna produktywność turbiny.

Minimalizacja

Kalibracja i procedury pomiaru (SOP), walidacja wariantów standard vs IR w sezonie 1 przed pełnym wdrożeniem, testy integracji poza sezonem, zasilanie hybrydowe z siecią jako gwarancją ciągłości.

Ryzyko adopcyjne

Przyzwyczajenie do sprzedaży „od kombajnu"

Niska gotowość do rezerwacji cyfrowych i pracy według procedur.

Minimalizacja

Warsztaty i instrukcje, prosty interfejs rezerwacji, wspólnie opracowany regulamin usługi oraz analiza opłacalności pokazująca korzyść cenową magazynowania.

Ryzyko inwestycyjne

Koszty i terminy dostaw

Przekroczenie kosztów lub opóźnienie robót i dostaw wyposażenia węzła; warunki przyłączenia do sieci.

Minimalizacja

Wczesne zebranie ofert, roboty planowane poza sezonem żniwnym, pozyskane zgody administracyjne dla turbiny, wariantowanie zakupów (magazyn energii jako opcja), zasady własności i dostępności zasobu w umowie konsorcjum.

Ryzyko rynkowe

Zmienność cen zbóż i energii

Różnica cen między żniwami a terminem sprzedaży może w danym sezonie nie pokryć kosztu usługi.

Minimalizacja

Strategia taryfowa i maksymalizacja autokonsumpcji OZE obniżające koszt kWh, analiza opłacalności aktualizowana po sezonie 1, paszport partii ograniczający potrącenia niezależnie od koniunktury.

Ryzyko organizacyjne

Spiętrzenie zgłoszeń w szczycie żniw

Przepustowość węzła, czasowa niedostępność zasobu centralnego, kolizje logistyki odbioru i zwrotu.

Minimalizacja

Cyfrowa kolejka z priorytetami według wilgotności, harmonogram odbiorów, plan awaryjny (sieć, serwis, okna przeglądowe poza sezonem) i jasne zasady pierwszeństwa w regulaminie usługi.

Kto tworzy grupę

Ośmiu partnerów, jeden węzeł

Grupę tworzy siedmiu rolników z gmin Dębnica Kaszubska, Tuchomie i Brusy oraz publiczny podmiot doradczy z doświadczeniem w systemach jakości żywności i projektach innowacyjnych.

Kamil Pałubickirolnik · Kotowo

Inicjator EPI i lider konsorcjum — koordynacja operacji, kontakt z ARiMR i jednostką naukową, wnoszenie partii do pilotażu.

Paweł Pałubickirolnik · Kotowo

Właściciel zasobu centralnego — nieodpłatnie udostępnia plac i budynek, przeprowadzi zakupy wyposażenia i poprowadzi węzeł usługowy.

Ryszard Ossowskirolnik · Brusy